X Jubileuszowy Karnawał Języka Polskiego



W naszej szkole święta to czas szczególny. Wśród nadzwyczajnych dni w szkolnym kalendarzu "morcinkowców" od 10 lat specjalne miejsce zajmuje Karnawał Języka Polskiego. Młodszym uczniom warto przedstawić krótko jego historię. Kilkudniowe święto polszczyzny jest wydarzeniem wyjątkowym. Odbywa się tylko w naszej szkole. Celem Karnawał Języka Polskiego jest połączenie nauki z zabawą, a także, a może przede wszystkim, pokazanie młodemu pokoleniu, że język polski jest niezwykle różnorodny, a wszyscy jego użytkownicy powinni być polonistami. Zatem od tłustego czwartku do ostatków (wtorku przed Popielcem) nasza szkoła zmienia swoje oblicze. Pojawiają się dekoracje tematyczne, uczniowie mają okazję przebrać się i bawić, pojawiają się goście specjalni.
Tegoroczny Karnawał Języka był wyjątkowy, bowiem odbył się po raz dziesiąty. Powoli stał się już, można powiedzieć, nastolatkiem. Program był, jak zawsze, bardzo bogaty. Patronem naszych zabaw z językiem ojczystym stał się nasz pierwszy noblista, jeden z najbardziej poczytnych autorów powieści nie tylko historycznych - Henryk Sienkiewicz. Warto dodać, że trwa właśnie w Polsce ustanowiony przez Senat Rok Sienkiewicza.

Tekst: Agnieszka Penkala

KARNAWAŁ JĘZYKA POLSKIEGO DZIEŃ PIERWSZY

W tłusty czwartek, 4 lutego, rozpoczęliśmy. Młodzież, która podążała do szkolnej auli na pierwszą gawędę, po drodze mogła obejrzeć zebrane plakaty dokumentujące dziesięcioletnią historię Karnawału, zrobić sobie pamiątkowe zdjęcie z polskim szlachcicem (przy tzw. ściance) czy zajrzeć do przygotowywanej właśnie karczmy Pod Lutym Turem. Wprawdzie nie można tam było zastać Jagienki, Zbyszka i Maćka, ale atmosfera było równie niezwykła. W auli czekał już na uczniów profesor Artur Chochorowski ze swoją gawędą o tym, "jak historia inspiruje literaturę". Słuchacze z zapartym tchem śledzili znane już sobie przecież wydarzenia, bo polska historia zawsze wzbudza silne emocje.
Po tej lekcji powtórzeniowej z naszej naszych dziejów gimnazjaliści udali się na ... wykopaliska. Tym razem były to prace w języku. Pani profesor Barbara Tomaszek zorganizowała warsztaty o archaizmach. Uczniowie, jak archeolodzy, "przekopywali się" przez staropolskie teksty, aby odkryć, co mogą oznaczać takie słowa i wyrażenia jak: "samojedź", "łoktusza", "bez lutości" czy "zali". Młodzi archeolodzy na zakończenie swoich wykopalisk językowych stanęli do konkursu "W poszukiwaniu straconego słowa". Zwycięzcami byli gimnazjaliści : Kacper Herman z II a (1. miejsce), uczennice klasy 1b1: Karolina Niedbał (2.miejsce), Magdalena Szczepanek (3.miejsce), a wyróżnienie otrzymała Aneta Pilszek z kasy 3b.
Najważniejszym wydarzeniem dnia była jednak uroczysta inauguracja X Karnawału Języka Polskiego. W wypełnionej po brzegi auli zabrzmiały, jak zawsze na rozpoczęcie naszego święta, dźwięki najważniejszego polskiego tańca- poloneza. Tym razem wybrano, bo nie mogło być inaczej, muzykę Krzesimira Dębskiego z filmu "Ogniem i mieczem". Polonez w strojach z epoki pana Michała Wołodyjowskiego i Onufrego Zagłoby zatańczyły cztery pary: Aleksandra Chodań i Mateusz Bober (oboje z 3d LO), Patrycja Arendarska (3a LO) i Dawid Targiel (3d LO), Karolina Kucharska i Tomasz Pachół (oboje z 3a LO) i debiutanci z Ia LO: Joanna Jaworska i Kamil Waszczyk. Układ taneczny przygotowała pani profesor Jolanta Podmokły, a stroje zostały wypożyczone dzięki uprzejmości pani dyrektor Teresy Wodzickiej z Młodzieżowego Domu Kultury nr 1 im. Artystów Rodu Kossaków.
Kolejnym, uświęconym tradycją, punktem inauguracyjnego przedstawienia jest hymn naszego Karnawału. Wykonały go nasze tegoroczne maturzystki, uczennice klasy dwujęzycznej (3c LO): Dominika Mrzygłód i Julia Rymska. Warto dodać, że dziewczęta śpiewały piosenkę Jonasza Kofty już po raz czwarty i, niestety, ostatni. Przy pianinie zasiadł nasz maestro, profesor Rafał Białas.
Kiedy wybrzmiała muzyka, pani dyrektor Grażyna Jurek uroczyście otworzyła X Karnawał Języka Polskiego. Przedstawiła pokrótce jego historię, przypomniała najważniejsze momenty poprzednich edycji (między innymi senacki Medal Roku Języka Polskiego, który Szkoła otrzymała za organizację I Karnawału w listopadzie 2006 roku). Publiczność zobaczyła archiwalne zdjęcia (prezentację przygotowała pani profesor Agnieszka Penkala), na których można było rozpoznać wielu absolwentów, gości i nauczycieli naszej szkoły.
Tradycyjnie także odbył się inauguracyjny wykład. Tym razem profesor Uniwersytetu Śląskiego Ryszard Koziołek, niezwykle popularny i lubiany przez studentów i media historyk literatury, opowiadał o pisarstwie Henryka Sienkiewicza i odpowiadał na pytanie:, „na czym jedzie Ligia?". Wbrew pozorom odpowiedź wcale nie jest jednoznaczna. Profesor Koziołek przekonywał słuchaczy, że naprawdę dobrze się myśli literaturą, a Sienkiewicz to pisarz, którego warto odczytywać na nowo.
Podczas inauguracyjnego spotkania również odbyła się szkolna premiera filmu inspirowanego twórczością Henryka Sienkiewicza. Przeniesienia na ekran noweli "Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela" podjął się nasz szkolny filmowiec - Paweł Kostyra (1d LO), a rolach głównych zobaczyliśmy: Remigiusza Kulę (3d LO) i Krzysztofa Niedobedzkiego (1dLO). Film powstał pod kierunkiem pana profesora Witolda Naglika i został zgłoszony na konkurs Ministerstwa Edukacji Narodowej.
Ostatnim punktem programu było czytanie fragmentów pierwszej części Trylogii naszego noblisty: "Ogniem i mieczem". Reżyserem i autorem scenariusza była pani Teresa Byrczek. Pani dyrektor MDK nr 1 Teresa Wodzicka i redaktor naczelny "Twoich Tychów" pan Wojciech Wieczorek fantastycznie poprowadzili spotkanie z tekstem Sienkiewicza, wydobywając i podkreślając smaki tej prozy. Równie wspaniale czytali powieść nasi goście: pani Daria Szczepańska (zastępca Prezydenta Miasta Tychy), pan dyrektor Teatru Małego Andrzej Maria Marczewski, pani Maria Nowak, ojciec Emil Pacławski (proboszcz parafii św. Franciszka i Klary), pani dyrektor Krystyna Solarek (dyrektor Miejskiego Zarządu Oświaty w Tychach), pan Krzysztof Wożniak (radny Miasta Tychy), pan doktor Rafał Żelazny (przedstawiciel Rady Rodziców), pani dyrektor SP nr 18 - Dorota Grzesica, pani Raisa Misztela (nauczycielka języka rosyjskiego w naszej szkole); uczniów reprezentował zaś Janek Maciejewski - tegoroczny maturzysta. Okazało się, że proza Henryka Sienkiewicza stale zachwyca i po prostu, dobrze się jej słucha!
To był ostatni punkt programu pierwszego dnia Karnawału Języka Polskiego. Goście spotkali się jeszcze w stylizowanej staropolskiej karczmie Pod Lutym Turem. Oszałamiający wystrój był dziełem naszych nauczycieli: pani profesor Aliny Wieczorkowskiej, pani wicedyrektor Gabrieli Wysockiej, pani profesor Katarzyny Starczewskiej i pani Katarzyny Staniek- Ździebko (nauczyciela bibliotekarza).

KARNAWAŁ JĘZYKA POLSKIEGO DZIEŃ DRUGI - 5 lutego 2016

Tego dnia tradycyjnie odbywają się w ramach Karnawału Języka Polskiego konkursy. Od początku towarzyszy imprezie konkurs na analizę i interpretację tekstu literackiego. W tym roku pan profesor Gerard Wiendlocha, opiekun konkursu, wybrał teksty poetyckie poświęcone bohaterom "Trylogii". Oprócz uczniów "Morcinka" zadania podjęli się inni tyscy licealiści: z 1 LO, 3 LO, a także goście z katowickiego LO im. gen. S. Maczka i z bieruńskiego LO. W X edycji konkursu literackiego „Henryk Sienkiewicz: Hetman Ducha Narodu” I miejsce zdobył Jacek Mierzwa (IV LO w Katowicach;, 2. - Agata Matyja z I LO w Tychach, a miejsce 3. – Anna Ścierska z naszego LO.
Innym, uświęconym naszą tradycją karnawałową, był konkurs plastyczno-literacki "Piórem i pędzlem", którego opiekunem były panie Teresa Byrczek i Izabela Machnicka. Mottem tej edycji były słowa Juliusza Krzyżanowskiego: „ Co Matejko pędzlem, to Sienkiewicz słowami namalował”. W części plastycznej konkursu powstawały prace inspirowane fragmentami „Qvo vadis” i „Trylogii” oraz wybranymi wierszami. Laureatami konkursu zostały: Zuzanna Latusek (1. miejsce), Małgorzata Majewska (2. miejsce) i Katarzyna Kowal (3. miejsce). W części literackiej konkursu inspirowaliśmy się fotosami z filmów i obrazami Juliusz i Wojciecha Kossaków oraz Jana Matejki. Laureatkami zostały: Michalina Bielas (I miejsce), Emilia Zachwieja (II miejsce) i na miejscu III. ex aequo: Zuzanna Latocha i Aleksandra Pikuła. Wyróżnienie otrzymała Emilia Poloczek.
Niezwykła lekcja historii Polski i świata miała miejsce tego dnia w naszej auli. Opowiedział ją muzyką i słowami Jacka Kaczmarskiego pan Leszek Kazimierski, którego śmiało można nazwać współczesnym bardem. Koncert trwał dwie godziny, a zasłuchana młodzież chłonęła słowa i dźwięki piosenek, wobec których nie można przejść obojętnie, na przykład: "Sen Katarzyny II", "Pan Kmicic" czy nieśmiertelne i wzruszające mury "Mury". Tego dnia także odbył się wyjątkowy suplement do lekcji języka polskiego. Pani dyrektor Grażyna Jurek opowiedziała o zakochanym panu Henryku. Oczywiście, była to gawęda o prywatnym i uczuciowym życiu Sienkiewicza. Takie historie zawsze budzą zainteresowanie odbiorców i tak było również tego dnia. Nasz noblista nie miał szczęścia do kobiet, a opowieść pani dyrektor o zawirowaniach miłosnych autora "Trylogii" rzuciły nieco światła dla głębszego odczytania dzieł Sienkiewicza.
Punktem kulminacyjnym karnawałowego piątku było kolejne szkolne czytanie. Tym razem społeczność naszej szkoły słuchała "Potopu". Spotkanie prowadzili: pani Maria Ziegert (specjalista ds. kadr) i uczeń klasy Id LO Tadeusz Broda. Opowieść o burzliwych losach pana Andrzeja Kmicica, jego miłość do ojczyzny i pięknej Oleńki Bilewiczówny przedstawili słowami Henryka Sienkiewicza nasi goście i nauczyciele: pani Jolanta Pierończyk (redaktorka "Dziennika Zachodniego"), pani dyrektor Grażyna Jurek, pani profesor Dorota Smalcerz (nauczycielka chemii), poloniści: Izabela Machnicka, Witold Naglik, Agnieszka Penkala, pedagog szkolny pani Agnieszka Ossowska.
Po zakończonych lekcjach młodzieży jednak niedane było zapomnieć o Karnawale, ponieważ już po południu rozpoczęliśmy bal kostiumowy "Sienkiewiczowskie zapusty". Atrakcji było co niemiara, a zadbali o nie nauczycielki i opiekunki Samorządu Zespołu Szkół - panie Katarzyna Staniek - Ździebko, Sylwia Antolak i Izabela Machnicka, a także uczniowie klasy Iii LO pod kierunkiem pani profesor Beaty Ostaś - Rupy. Były więc prawdziwe kotyliony, piękny wystrój sali balowej, czyli naszej auli i oczywiście radosna muzyka. Po szaleństwie tańca do szkoły przybyli licealiści, dla których została zorganizowana przez pana profesora Witolda Naglika tradycyjna noc filmowa.

KARNAWAŁ JĘZYKA POLSKIEGO DZIEŃ TRZECI – 8 lutego 2016

W poniedziałek kontynuowaliśmy karnawałowe zabawy z Sienkiewiczem. Rankiem w auli naszej szkoły pan profesor Marek Białoń zaprosił na gawędę o polskiej szlachcie, która miała „po to krew, by ją dla ojczyzny przelewała”. Portret zbiorowy naszych szlachciców odmalowany został przez pana profesora bardzo plastycznie i z pewnością uczniom zapadnie w pamięć na zawsze.
Następnie pani profesor Aleksandra Adamowska pokazała, jak należy czytać obrazy Jana Matejki, w których pojawiały się często Sienkiewiczowskie motywy. Płótna mistrza Jana skrywają wiele tajemnic, a pani profesor przedstawiła młodym widzom sposoby na ich odkrywanie i interpretowania. Tego dnia również w szkolnej bibliotece odbył się drużynowy konkurs na znajomość dzieł Henryka Sienkiewicza. Organizatorami były panie profesor Bernadeta Najdzińska-Skupnik, Beata Tondyra i Katarzyna Staniek - Ździebko. Oto zwycięskie drużyny: I miejsce: Marta Strauchman, Wiktoria Żelazna, Agatha Fortuna, Agnieszka Tażbirek z kl. 1a G; II miejsce: Agnieszka Chodkiewicz, Radosław Zbroiński, Jakub Kalisz- kl. 3c LO i III miejsce: Marta Wilczak, Magdalena Ronkiewicz, Maja Cimr-kl. 1aG. Wyrózniono drużynę Zofii Olechnowicz, Ewy Okoń, Katarzyny Gładyś.
I znów w samo południe czytaliśmy Sienkiewicza. Tym razem była to trzecia i ostatnia część "Trylogii". A było to czytanie szczególne, bo wśród lektorów pojawiła się gwiazda śląskich scen teatralnych - pan Andrzej Warcaba. Aktor Teatru Śląskiego niejednokrotnie bywał w naszej szkole, jest z nami zaprzyjaźniony i bardzo chętnie dzieli się z nami swoim doświadczeniem. Tak było i tego dnia. Na poprzedzającym czytanie spotkaniu z młodzieżą pan Andrzej Warcaba opowiedział o swoim aktorstwie, swoim czytaniu Sienkiewicza, a społeczność szkolna uhonorowała go statuetką „Morcinka”, którą przyznaje Przyjaciołom Szkoły.
"Pan Wołodyjowski" zatem zabrzmiał szczególnie niezwykle dzięki wybitnym aktorskim umiejętnościom pana Andrzeja Warcaby, a błyskotliwe dialogi jego Zagłoby z furtianinem, w którego wcielił się ojciec Emil Pacławski, wywołały prawdziwą owację publiczności. Trzeba podkreślić, że ostatnia część "Trylogii" wzruszyła szczególnie. Była to zasługa wszystkich czytających, wśród których zasiedli jeszcze: pani dyrektor Grażyna Jurek, pani Zofia Janicka (główna księgowa), nauczyciele: historii - Marek Białoń, języka angielskiego - Wojciech Szweda, religii- ojciec Flawiusz Szynal i przedstawiciel uczniów- maturzysta Remigiusz Kula. Spotkanie poprowadzili: Janek Maciejewski z klasy IIIc LO i Agnieszka Penkala.

KARNAWAŁ JĘZYKA POLSKIEGO DZIEŃ CZWARTY – 9 lutego 2016

Karnawał Języka Polskiego powoli zbliżał się do końca. Ostatniego dnia o swoim czytaniu Sienkiewicza opowiedział redaktor „Twoich Tychów” – pan Jan Mazurkiewicz. Przesłanie jego spotkania było niezwykle proste i ważne: trzeba czytać! A Sienkiewicz jak mało kto, potrafi zauroczyć historią i bohaterami.
O godzinie 13.00 po raz ostatni spotkaliśmy się w szkolnej auli, aby podsumować jubileuszowy X Karnawał Języka Polskiego, wręczyć laureatom nagrody, podziękować opiekunom. Warto w tym miejscu dodać, że każdego dnia mury naszej szkoły gościły słuchaczy Uniwersytetu Trzeciego Wieku i wielu innych przyjaciół „Morcinka”. Dlatego raz jeszcze wspólnie powspominaliśmy dziewięć wcześniejszych spotkań z językiem polskim, a także obejrzeliśmy fotografie z tegorocznej edycji, która właśnie odeszła do historii. Wzruszeń było wiele, bo i wiele się działo w czasie ostatniej dekady.
Za Czesławem Miłoszem mogę powtórzyć, że wszystkie wydarzenia i spotkania w ramach dziesięciu Karnawałów Języka Polskiego pokazały, że dla nas „polszczyzna jest zobowiązaniem, a dla niektórych pasją”. Od siebie dodam, że w Zespole Szkół nr 1 w Tychach polszczyzna jest pasją dla wszystkich!

Dziękujemy wszystkim za udział i współtworzenie naszego święta. Do zobaczenia za rok!